Przeminęło z wiatrem: Oscary, obsada, kontrowersje i VOD

Nawet jeśli nigdy nie oglądałeś „Przeminęło z wiatrem”, jego echo zna każdy – od cytatów po słynną scenę na tle płonącej Atlanty. Od premiery w 1939 roku film zdążył zdobyć 10 Oscarów, wykreować gwiazdy i wywołać spory, które nie wygasły do dziś.

Rok premiery: 1939 · Liczba Oscarów: 8 (konkurencyjne) + 2 honorowe · Czas trwania: 238 minut · Budżet: 3,9 miliona dolarów · Przychód (skorygowany o inflację): około 3,7 miliarda dolarów

O czym było Przeminęło z wiatrem?

„Przeminęło z wiatrem” to amerykański melodramat historyczny z 1939 roku, oparty na powieści Margaret Mitchell z 1936 roku (Encyclopaedia Britannica). Akcja rozgrywa się podczas wojny secesyjnej i okresie odbudowy Południa. Główną bohaterką jest Scarlett O’Hara (Vivien Leigh), córka plantatora z Georgii, której życie wywraca się do góry nogami po wybuchu wojny. Zakochana w Ashleyu Wilkesie (Leslie Howard), poślubia kolejnych mężczyzn, w tym Rhetta Butlera (Clark Gable), by ratować swoją rodzinną plantację Tarę.

Wojna niszczy majątek rodziny O’Harów, a Scarlett musi stawić czoła głodowi, biedzie i odbudowie Południa po klęsce Konfederacji. Jej upór i determinacja prowadzą ją do sukcesu, ale kosztem utraty ukochanych osób. Zakończenie – słynne „Jutro będzie nowy dzień” – pozostawia widza z pytaniem o przyszłość Scarlett.

Na co zmarła Melanie z Przeminęło z wiatrem?

Melanie Hamilton Wilkes (Olivia de Havilland), kuzynka Ashleya i jego żona, umiera w wyniku powikłań po poronieniu. W finałowej części filmu Melanie traci dziecko i słabnie, co prowadzi do jej śmierci. Scarlett, która początkowo nie lubi Melanie, uświadamia sobie, jak bardzo na niej polegała. Postać Melanie jest uznawana za symbol łagodności i szlachetności Południa.

Czy film Przeminęło z wiatrem jest oparty na faktach?

Nie. Powieść Margaret Mitchell jest fikcyjna, choć osadzona w realiach historycznych wojny secesyjnej i rekonstrukcji. Mitchell korzystała ze wspomnień rodzinnych i historii usłyszanych od weteranów, by oddać atmosferę tamtych czasów. Postacie, miejsca i wydarzenia (np. spalenie Atlanty) inspirowane są autentycznymi wydarzeniami, ale nie są wiernym odwzorowaniem faktów. Powieść zdobyła Nagrodę Pulitzera za fikcję w 1937 roku (The Pulitzer Prizes).

Ile Oscarów dostał Przeminęło z wiatrem?

Film zdobył 8 Oscarów w kategoriach konkurencyjnych oraz 2 honorowe, co daje łącznie 10 statuetek. Rekord ten przez lata był jednym z najwyższych w historii kina. Oscary honorowe przyznano za „innowacyjne wykorzystanie koloru” i „specjalne osiągnięcia” (Akademia Filmowa). Hattie McDaniel otrzymała Oscara dla najlepszej aktorki drugoplanowej za rolę Mammy, stając się pierwszą czarnoskórą osobą uhonorowaną tą nagrodą.

Wzór: Najwięcej nagród zdobyły kategorie techniczne i aktorskie. Film pozostaje jednym z najbardziej utytułowanych w dziejach amerykańskiej kinematografii.

Czy Przeminęło z wiatrem jest najchętniej oglądanym filmem wszech czasów?

Zależy od metody liczenia. Przy uwzględnieniu inflacji biletów film jest jednym z najbardziej dochodowych w historii – przychód skorygowany o inflację sięga około 3,7 miliarda dolarów (The Numbers). W przeliczeniu na liczbę sprzedanych biletów (około 200 milionów) wyprzedza go jedynie kilka tytułów, np. „Avatar” i „Gwiezdne wojny”. Jednak w kategorii „oglądalność telewizyjna” dane są rozbieżne – emisje w latach 70. i 80. przyciągały ogromną widownię, ale nie ma jednolitego źródła.

Gdzie można obejrzeć film Przeminęło z wiatrem?

Film jest dostępny na platformie Prime Video w Polsce (stan na 2024). Netflix nie oferuje go w standardowej bibliotece. HBO Max usunęło film w czerwcu 2020 roku z powodu kontrowersji rasowych, ale później przywróciło go z ostrzeżeniem o kontekście historycznym. Można go również kupić w wersji cyfrowej na iTunes, Google Play i innych platformach VOD.

Czy film jest dostępny na Netflix?

Nie, w standardowej bibliotece Netflix w Polsce film nie jest dostępny. Okazjonalnie pojawiał się w innych regionach, ale od 2024 roku brak go w ofercie.

Czy HBO Max usunęło Przeminęło z wiatrem?

Tak. W czerwcu 2020 roku HBO Max tymczasowo usunęło film z powodu protestów Black Lives Matter i krytyki rasowych stereotypów. Po dodaniu ostrzeżenia o kontekście historycznym film został przywrócony. Usunięcie wywołało debatę na temat cenzury i dziedzictwa kulturowego – niektórzy uznali to za akt politycznej poprawności, inni za konieczne działanie wobec krzywdzących przedstawień.

Czy Clark Gable i Vivien Leigh dogadywali się?

Relacje na planie były napięte. Vivien Leigh była perfekcjonistką, a Clark Gable miał opinię trudnego partnera. Leigh często spóźniała się na plan, co irytowało Gable’a. Z czasem jednak ich stosunki się poprawiły, a po filmie pozostali w przyjaznych relacjach. Wspólnicy z planu wspominali, że Leigh czuła się niedoceniona przez Gable’a, który wolał pracować z mężczyznami.

Czy Clark Gable był miły dla Hattie McDaniel?

Tak. Gable był przyjacielem Hattie McDaniel i wspierał ją podczas ceremonii Oscarów. Według wspomnień, naciskał, aby mogła wejść na ceremonię razem z nim, choć ostatecznie usiadła przy osobnym stoliku ze względu na segregację rasową. Gable publicznie wyrażał szacunek dla jej talentu i uważał ją za jedną z najlepszych aktorek.

Czy żyje ktoś z obsady Przeminęło z wiatrem?

Ostatnim żyjącym członkiem obsady był Mickey Kuhn, który zmarł w 2022 roku w wieku 90 lat. Olivia de Havilland, ostatnia z głównych aktorów, zmarła w 2020 roku w wieku 98 lat. Clark Gable zmarł w 1960 roku, Vivien Leigh w 1967, a Hattie McDaniel w 1952. Obecnie nie żyje żaden aktor z głównej obsady filmu.

„Mam nadzieję, że będę zawsze kredytem dla mojej rasy” – powiedziała Hattie McDaniel podczas odbierania Oscara w 1940 roku (Akademia Filmowa).

„Była jedną z najlepszych aktorek, jakie kiedykolwiek spotkałem” – rzekomo powiedział Clark Gable o Hattie McDaniel, według wspomnień ekipy filmowej.

Czy HBO Max usunęło Przeminęło z wiatrem?

Tak. W czerwcu 2020 roku HBO Max tymczasowo usunęło film z powodu protestów Black Lives Matter. Działanie to miało na celu zastanowienie się nad sposobem prezentacji treści zawierających rasowe stereotypy. Po dodaniu ostrzeżenia o kontekście historycznym film został przywrócony. Decyzja ta wywołała szeroką debatę publiczną – od krytyki cenzury po poparcie dla bardziej świadomego podejścia do dziedzictwa filmowego.

Usunięcie “Przeminęło z wiatrem” spowodowało lawinę komentarzy w mediach społecznościowych. Niektórzy widzowie argumentowali, że film należy oceniać w kontekście epoki, inni uważali, że należy go wycofać z powodu gloryfikacji Konfederacji i niewolnictwa. Ostatecznie HBO Max zdecydowało się na przywrócenie filmu z dodatkowym materiałem edukacyjnym.

Kluczowe daty w historii filmu

• 1936 – Publikacja powieści „Gone with the Wind” Margaret Mitchell (Encyclopaedia Britannica)
• 15 grudnia 1939 – Premiera filmu w Atlancie (Encyclopedia.com)
• 1940 – Zdobycie 8 Oscarów (w tym dla Hattie McDaniel) (Akademia Filmowa)
• 1960 – Śmierć Clarka Gable’a
• 1967 – Śmierć Vivien Leigh
• 2020 – Śmierć Olivii de Havilland (98 lat)
• Czerwiec 2020 – Tymczasowe usunięcie filmu z HBO Max
• 2022 – Śmierć Mickeya Kuhna – ostatniego żyjącego aktora z obsady

Wzór: Co dekadę film tracił kolejnych członków obsady, a jego kulturowe znaczenie ewoluowało od triumfu artystycznego do przedmiotu sporów społecznych.

Potwierdzone informacje i wątpliwości

Wśród potwierdzonych faktów znajduje się zdobycie 8 Oscarów konkurencyjnych i 2 honorowych, a także przyznanie pierwszej nagrody dla czarnoskórej aktorki – Hattie McDaniel (Akademia Filmowa). Ostatnim żyjącym aktorem był Mickey Kuhn (zmarł w 2022). HBO Max usunęło film w czerwcu 2020 i przywróciło go z ostrzeżeniem.

Niejasne pozostają dane dotyczące dokładnej liczby widzów w emisji telewizyjnej – różne źródła podają różne wartości. Sporne jest też, czy film jest najchętniej oglądanym wszech czasów, gdyż zależy to od metody liczenia (sprzedaż biletów, przychód skorygowany o inflację, emisje telewizyjne).

Dodatkowe pytania